بازارهای محلی گیلان
february_kiarang

بازارهای محلی یکی از جاهایی است که می توان زنان گیلان را آن جا به وفور دید. چهره آن ها در این فضای عمومی ساده و بی پیرایه است اما دوشادوش مردان دیده می شوند، آن ها چه در کسوت فروشنده و چه در جامه ی خریدار، حضوری پررنگ در این بازارها دارند. بنا بر سنتی دیرینه و تاریخی، این زنان طبقات اجتماعی متوسط تر هستند که برای خرید روزانه راهی بازارها می شوند. آن ها ساکت اند و گویی سکوت جزِئی از سرشت آن ها است. در ماسوله هم، چنین زنانی را با همین مختصات به وفور دیده ام. چه در بازارهای روزانه ماسوله و چه به صورت منفرد در خریدهای روزانه؛ ساکت، مبهوت و با چهره ای حاکی از سختی دوران. سیمایی که برای من روایت های بسیاری در خود دارد. حضور زنان در بازارهای محلی گیلان محدود به رهگذران و خریداران نمی شود، آن ها حضور موثری در فعالیت های اقتصادی نیز دارند و اغلب ماحصل کار در روستاها را به شهر می آورند تا در این بازارها عرضه کنند. عبارت بازار «زنانه» یکی از جذاب ترین چیزهایی بود که در گیلان شنیدم! و جالب تر از آن، بازار کهن زنانه ای در تنکابن که به نام شیطان بازاره معروف بوده است. باری، بازارهای گیلان پر رونق و پر شور است: جمعی شیرین از رنگ و صدا و ترانه. آوازها را در بازار رشت بیشتر می شنویم، اما این خصیصه بنا بر فرهنگ عامه شهرهای دیگر تفاوت هایی می یابد، مثلا در انزلی، کمتر آواز می شنویم و شکل تبلیغ کالاها جور دیگری است و از صراحت و رک گویی بیشتری برخوردار است. اتفاق دیگر در این میان، پیوند بازارها با روزهای هفته است، مثلا همه می دانند که شنبه بازار انزلی قدمتی هفتاد ساله دارد و اکنون در خیابان میرزا کوچک خان برپا می شود، یکشنبه ها در اسالم، چهارشنبه ها در رودکنار، دوشنبه ها در شفت، سه شنبه ها در فومن و ماسوله بازارهای هفتگی برپا می شود که برخی از آنان نزدیک به یک قرن است که در همین روز برپا شده است و این استمرار و پافشاری تاریخی چه قدر بر اصالت های گیلان می افزاید. اهمیت این بازارها در گیلان به حدی است که برخی از خانواده ها تا زمان برپایی فلان بازار روز صبر می کنند تا کالایشان را الزاما از همان بازار تهیه کنند و برخی از کارگران روزمزد نیز، از کارفرما، تقاضای پرداخت دستمزد را دقیقا در روز تشکیل بازار داشته اند تا امکان خرید موارد مورد نیازشان را از آن بازار داشته باشند. عکس را در شنبه بازار انزلی ثبت کرده ام.